Psikanalitik psikoterapi, kuramsal temelini Sigmund Freud’un geliştirdiği psikanalizden alan ve ruhsal işleyişi bilinçdışı süreçler üzerinden kavramsallaştıran en köklü psikoterapi yaklaşımlarından biridir. Genellikle haftada bir ya da iki kez gerçekleştirilen yüz yüze seanslarda, serbest çağrışım ve rüya analizi gibi temel psikanalitik teknikler aracılığıyla, terapiye başvuran kişinin bilinçdışı dinamiklerinin açığa çıkması ve bu süreçlere dair farkındalık geliştirmesi hedeflenir. Bu sayede kişinin içsel dünyasında daha bütünlüklü ve uyumlu bir denge kurabilmesi amaçlanır.

Klinik görüşme sürecinde terapist, klasik psikanalitik çerçeveye uygun olarak yargılamayan, öğüt vermeyen, tarafsız ve açık bir tutum içerisindedir. Bu tutum, danışanın içsel yaşantılarını sansürsüz biçimde ifade edebilmesine ve bastırılmış duygu ve düşüncelerini söze dökebilmesine olanak tanır. Terapi süreci ilerledikçe kişi, kendi ruhsal dünyasında tekrar eden çatışmaları veya duraksamaları fark etmeye başlar. Terapistin yorumları ve kapsayıcı işlevi eşliğinde; bu bilinçdışı düğümlerin anlamlandırılması, çözülmesi ya da yeniden yapılandırılması mümkün hâle gelir. Bu sayede kişi kendisi ve yaşantıları hakkında içgörü kazanarak farkındalığını derinleştirir.